
SIU Iphanda Ngeethenda Ezintlanu eMpuma Koloni
By Lilitha Mdakana
EASTERN CAPE – UMongameli uCyril Ramaphosa ugunyazise iYunithi yoPhando oluKhethekileyo (SIU) ukuba iphande iithenda ezintlanu ezinikezelwe liSebe leMisebenzi yoLuntu noVuselelo eMpuma Koloni, ngenxa yezityholo zolawulo olugwenxa, ubuqhophololo, inkcitho engekho mthethweni kunye nelahleko yemali kaRhulumente.
Olu phando lulandela ukupapashwa kweProclamation 344 ka-2026, enika i-SIU igunya lokuphanda iinkqubo zokuthengwa kweempahla neenkonzo, izivumelwano kunye neentlawulo ezinxulumene neeprojekthi zeziseko zophuhliso kunye neenkonzo kulo lonke iphondo.
Iithenda eziphantsi kophando ziquka:
- Ukulungiswa kwendlela u-DR08125 ukusuka ku-N2 ukuya eSipetu Hospital (Isigaba 1), egubungela umgama oziikhilomitha ezili-10.
- Ukugrunjwa nokulungiswa ngokungxamisekileyo kweendlela u-DR18033 no-DR08288.
- Ukulungiswa ngokungxamisekileyo kweendlela, amaqonga kunye neendawo zokupaka ezazilungiselelwe umngcwabo kaNkosiphendule Kolisile, owayesakuba liLungu leSigqeba soLawulo kwezokuPhuhliswa koQoqosho eGauteng.
- Ukulungiswa ngokungxamisekileyo kwendlela u-DR08076 kulandela umonakalo wezikhukula kwiNgingqi kaMasipala wasekuhlaleni wase-Elundini.
- Izivumelwano zeenkonzo zokhuseleko kwiikomiti zeofisi enkulu yesebe isithuba seenyanga ezingama-36.
Ngokwesibhengezo, i-SIU iza kuphanda ukuba iinkqubo zokuthengwa kweempahla neenkonzo kunye nokuqeshwa kweekhontraktha ziqhutywe na ngokusesikweni, ngokhuphiswano nangokungafihli, nangokuthobela imithetho esebenzayo, imigaqo kaNondyebo (Treasury) kunye nemigaqo yesebe.
Abaphandi baza kujonga nokuba ngaba amagosa karhulumente, ababoneleli ngeenkonzo okanye amanye amaqela azuze na inzuzo engekho mthethweni kwezi zivumelwano. Izityholo zobuqhetseba, inkcitho engagunyaziswanga, inkcitho engekho mthethweni kunye nenkcitho engafanelekanga nazo ziya kuba yinxalenye yolu phando.
Uphando lugubungela ixesha eliqala ngomhla woku-1 kuJanuwari 2021 ukuya kutsho nge-9 kuSeptemba 2026, umhla ekwathi ngawo isibhengezo sapapashwa ngokusesikweni.
Phantsi koMthetho weYunithi yoPhando oluKhethekileyo neNkundla eKhethekileyo, i-SIU inegunya lokuqalisa amatyala kwiNkundla eKhethekileyo okanye kwiNkundla ePhakamileyo ukuze kubuyiswe ilahleko eyenziwe nguRhulumente, kunye nokujongana nolwaphulo-mthetho olunokuthi lufunyanwe ngexesha lophando.
Esi sibhengezo siyinxalenye yemizamo eqhubekayo yokuqinisekisa ukuziphendulela, ukungafihli kunye nokulwa ubuqhophololo kumaziko karhulumente kulo lonke elaseMzantsi Afrika.
