
Ityala leLusikisiki: Ingqina lityhila iimfihlo zemipu neenkosi zasentolongweni
Ityala lokubulawa kwabantu abali-18 eLusikisiki:
Ingqina eliphambili lityhila amaqhinga eenkosi zasentolongweni
Ukuxoxwa kwetyala lamadoda amathandathu abekwa ityala lokudubula abantu abaninzi kwilali yaseNgobozana eLusikisiki (okwenzeka ngoSeptemba 2024), kuqhubele phambili kwiNkundla ePhakamileyo yaseMthatha.
Ingqwalasela kule mihla ibikungqina malunga nemipu eyasetyenziswa kolu hlaselo nakwamanye amatyala okubulala.
Iimfihlo zemipu neenjongo zayo
Ingqina loMbuso, uLonwabo Abi (owayefudula engomnye wabamangalelwa kodwa ngoku osebenzisana nopolisa), unike ubufakazi obothusayo. Uchaze indlela iqela labo elafumana ngayo imipu emininzi, kuquka i-AK-47 ezisixhenxe, kusenzelwa “imisebenzi” yokubulala nokuphanga.
U-Abi uthi le miyalelo yayiphuma kuMzukisi Ndamase, otyholwa ngokuba yinkokeli yeli qela, nangona evalelwe entolongweni yaseWellington eMthatha apho adla khona isigwebo sobomi.
Ngokuka-Abi:
- * Eminye imipu yathengwa ku “Godfather” eThekwini ngemali ebalelwa kwi-R20,000.
* Kwaze kwatshintshiselwa nangeepistoli ukufumana umpu omkhulu eKapa (eKhayelitsha), uhambo olwenziwa ngu-Abi noSongezo “Mashiya” Vuma ngomyalelo kaNdamase.
* Le mipu yayifihlwa kwiindawo ezahlukeneyo, kuquka nakumfazi kaNdamase (uMaDlamini) naseNtlezi kufutshane naseFlagstaff.
UNdamase uyazikhaba ezi zityholo
UNdamase, ozimele yedwa enkundleni (engasebenzisi gqwetha), umbuze imibuzo emandla u-Abi, emtyhola ngokuba lixoki. Uzikhabile zonke izityholo zokuba uthenge imipu okanye uthumele abantu eKapa naseThekwini. Ude wathi iselula yakhe ayibonisi nxibelelwano naba bamangalelwa ngobusuku bokubulawa kwabantu eNgobozana.
Uchungechunge lokubulala
U-Abi uthi le mipu ayizange isetyenziswe eLusikisiki kuphela, kodwa yasetyenziswa nakwezinye izigameko ezinje ngo:
* Ukubulawa koCeba Fundisile Ranai nonyana wakhe (2022).
* Ukubulawa koMphandi uSiviwe Mamba (2023).
* Nezinye iindlobongane ezajolisa kwiinkosi, umfazi okhulelweyo, isangoma, kunye nosomashishini weetaxi waseMatatiele.
Iphi imeko ngoku?
Abamangalelwa bobathandathu — uNdamase, u-Aphiwe Ndende, uSiphosoxolo Myekethe, uBonga Hintsa, uSongezo Vuma, noMawethu Nomdlembu — baphika yonke into (pleaded not guilty). Nangona ityelele imihlelo ngenxa yokugula kwamagqwetha, kulindeleke ukuba eli tyala liqhube kude kuye kutsho uMatshi 2026.
Iintsapho zamaxhoba zisehleli ngethemba lokuba inyaniso iya kuphuma, nangona inkqubo yenkundla ithatha ixesha elide.
Eli tyala libonisa obona bunzima bolwaphulo-mthetho olulawulwa nasezinkundleni, nokuxhaphaka kwemipu engekho mthethweni kwingingqi ye-Eastern Cape.
Singakunceda ntoni okunye? Ungathanda ukuba ndikwenzele isishwankathelo esifutshane seli tyala sokuya ku-WhatsApp?Nantsi imbali yale tyala, ihlelwe ngokwamanqaku nangeziqendu ukuze ifundeke lula kwaye iqondakale kakuhle:
Ityala lokubulawa kwabantu abali-18 eLusikisiki: Ingqina eliphambili lityhila amaqhinga eenkosi zasentolongweni
Ukuxoxwa kwetyala lamadoda amathandathu abekwa ityala lokudubula abantu abaninzi kwilali yaseNgobozana eLusikisiki (okwenzeka ngoSeptemba 2024), kuqhubele phambili kwiNkundla ePhakamileyo yaseMthatha. Ingqwalasela kule mihla ibikungqina malunga nemipu eyasetyenziswa kolu hlaselo nakwamanye amatyala okubulala aqhutywa nantsi iqela.
Iimfihlo zemipu neenjongo zayo
Ingqina loMbuso, uLonwabo Abi (owayefudula engomnye wabamangalelwa kodwa ngoku osebenzisana nopolisa), unike ubufakazi obothusayo. Uchaze indlela iqela labo elafumana ngayo imipu emininzi, kuquka i-AK-47 ezisixhenxe, kusenzelwa “imisebenzi” eyahlukeneyo yokubulala nokuphanga kwingingqi yonke ye-Eastern Cape.
U-Abi uthi le miyalelo yayiphuma ngqo kuMzukisi Ndamase, otyholwa ngokuba yinkokeli yeli qela, nangona evalelwe entolongweni yaseWellington eMthatha apho adla khona isigwebo sobomi. Ngokuka-Abi:
-
* Ukuthengwa kwemipu: Eminye imipu yathengwa kumntu owaziwa ngokuba ngu-“Godfather” eThekwini ngemali ebalelwa kwi-R20,000 eyayiqokelelwe liqela.
* Uhambo lwaseKapa: Kwaze kwatshintshiselwa nangeepistoli ukufumana umpu omkhulu (assault rifle) eKapa, uhambo olwenziwa ngu-Abi noSongezo “Mashiya” Vuma ngomyalelo kaNdamase.
* Indawo zokufihla: Le mipu yayifihlwa kwiindawo ezahlukeneyo ezikhuselekileyo, kuquka nakumfazi kaNdamase (uMaDlamini) naseNtlezi kufutshane naseFlagstaff.
UNdamase uyazikhaba ezi zityholo
UNdamase, ozimele yedwa enkundleni ngaphandle kwegqwetha, umbuze imibuzo emandla u-Abi kwaye emtyhola ngokuba lixoki elifuna ukuzisindisa. Uzikhabile zonke izityholo zokuba uthenge imipu okanye uthumele abantu eKapa naseThekwini. Ude wathi iselula yakhe ayibonisi nxibelelwano naba bamangalelwa ngobusuku bokubulawa kwabantu eNgobozana, esithi akazange afone emva kwentsimbi yesixhenxe ngokuhlwa.
Uchungechunge lokubulala
U-Abi uthi le mipu ayizange isetyenziswe eLusikisiki kuphela, kodwa yasetyenziswa nakwezinye izigameko ezothusayo nanjengezi:
-
* Ukubulawa koCeba wase-Ingquza Hill uFundisile Ranai nonyana wakhe (2022).
* Ukubulawa kukaDetective-Sergeant Siviwe Mamba (2023).
* Uhlaselo lwenkokeli ye-ANC uMncedi Gijana (2024).
* Nezinye iindlobongane ezajolisa kwiinkosi, umfazi okhulelweyo, isangoma, kunye nosomashishini weetaxi waseMatatiele.
Iphi imeko ngoku?
Abamangalelwa bobathandathu — uNdamase, u-Aphiwe Ndende, uSiphosoxolo Myekethe, uBonga Hintsa, uSongezo Vuma, noMawethu Nomdlembu — baphika yonke into (pleaded not guilty). Nangona eli tyala lihlangabezana nemingeni efana nokugula kwamagqwetha, kulindeleke ukuba liqhube kude kuye kutsho uMatshi 2026.
Iintsapho zamaxhoba zisehleli ngethemba lokuba inyaniso iya kuphuma kwaye ubulungisa buya kwenzeka kule masaker eyothusa ilizwe lonke.
