
Intliziyo yaseQoboqobo Yaphulwe: UGogo oneminyaka eyi-85 Wahlaselwa Kabuhlungu Ekhayeni Lakhe
Intliziyo yaseQoboqobo Yaphulwe: UGogo oneminyaka eyi-85 Wahlaselwa Kabuhlungu Ekhayeni Lakhe
NguMike Mancane, Septemba 9, 2025
IQoboqobo, ilali encinci yaseMpuma Koloni eyaziwa ngobudlelwane obusondeleyo phakathi kweentsapho, ikwintlungu enkulu emva kokuba umakhulu oneminyaka eyi-85 wadlwengulwa waza wahlatywa ekhayeni lakhe ngobusuku bangoSeptemba 6.
Ngokwengxelo zamapolisa, indoda yasekuhlaleni eneminyaka eyi-32 kuthiwa ingene ngefestile emzini wakhe malunga nentsimbi yeshumi ebusuku. Emkile yedwa, engakwazi ukuzikhusela ngenxa yobudala, uye wahlaselwa kabuhlungu phambi kokuba ahlatywe izihlandlo ezininzi esifubeni nasesiswini. Abamelwane beva izikhalo zakhe, baphuthuma besiya kumnceda baza bamfumana ekulweni nobomi bakhe. Wakhutshwa ngokukhawuleza wasiwa kwisibhedlele iFrere, apho oogqirha benza utyando olungxamisekileyo. Ukusukela ngoSeptemba 9, usahleli kwi-ICU kodwa ukwinqanaba elizinzileyo.
Umrhanelwa walandelwa ngabahlali kunye namapolisa ekuseni ngomhla we-7 Septemba, wafunyanwa efihlakele emahlathini kufutshane nelali. Ngoku ujongene nezityholo zokudlwengula, ukuzama ukubulala kunye nokuqhekeza endlini. Xa evezwa enkundleni eQonce, ngoSeptemba 8, ibheyile yanqatshwa. Ityala lihlehliselwe umhla we-15 Septemba ukuze kuqhubeke uphando.
Uluntu luxokozela sisizungu nesingqala. Amakhulu abantu abuthana phandle kwenkundla bephethe amakhandlela kunye neeplakadi ezibhalwe u“Khuseleka ooGogo Bethu” kunye no“Akusekho GBV.” “Ungumama wethu, imbali yethu,” watsho ummelwane, engakwazi kuzibamba iinyembezi. “Umntu angamenzela njani oku?”
Ubundlobongela obusekelwe kwisini buhlala buyingxaki enkulu eMpuma Koloni. Ngokwezibalo ze-SAPS, ngaphezulu kwe-1,200 yamatyala okudlwengula sele axeliwe kulo nyaka. ISebe lezeMpilo liqinisekisile ukuba amantombazana angama-85 aphakathi kweminyaka eyi-10 ne-14 azale ukusukela ngo-Epreli — umqondiso ocacileyo wokuxhatshazwa okukhulu.
UPremier waseMpuma Koloni, uOscar Mabuyane, ugxekile olu hlaselo kwaye wakhupha inkxaso ye-R50,000 yosapho lwexhoba. Uthembise ukwandisa ubukho bamapolisa kwiindawo ezisemaphandleni, nangona abaninzi belali besithi izikhululo ezingenazixhobo kunye nezitalato ezingekho zingcwele zibashiya bengaziva bekhuselekile.
“Ayisiyomfazi omnye kuphela — imalunga nathi sonke,” utshilo uNomfundo Mthembu weKhula Community Development Project. “OoMakhulu bethu basikhulisa kwiimeko ezinzima. Bafanelwe sisidima, ukhuseleko, hayi ubundlobongela.”
Kwiintanethi, i-hashtag #JusticeForQoboqoboGogo iye yakhawuleza yanda, namawaka efuna ukuba kugwetywe ngokukhawuleza.
Njengoko ugogo elwela ubomi bakhe, iQoboqobo limi ngokubumbana kusizi, emsindweni nakwizinga lokufuna utshintsho. Umzabalazo wakhe ngumqondiso wokufuna ukhuseleko, ubulungisa, kunye nokuphelisa ubundlobongela obusekelwe kwisini eMpuma Koloni.
Ukuba wena okanye umntu omaziyo uchaphazeleka ngobundlobongela obusekelwe kwisini, tsalela umnxeba kwiZiko leSizwe loLawulo lwe-GBV mahala ku 0800 428 428 okanye tyelela iZiko loNonophelo laseThuthuzela ukuze ufumane inkxaso.
