
Indoda yasePeddie Igwetyiwe Ngenxa Yokubulala
Ngu Thandokazi Zazi
INkundla yeNgingqi yasePeddie iye yagweba uBubele Xhege (26) iminyaka elishumi elinesibhozo (18) entolongweni, emva kokufunyanwa enetyala lokubulala uMluleki Zono (32) kunye noNkolelo Simani (28). Ezi zenzo zenzeke ngomhla wesixhenxe kwinyanga yeDwarha ngo-2023, ngexesha lomnyhadala wesintu owawubanjelwe kwilali yaseCrossroads, ePeddie.
Inkundla ifumene ubungqina bokuba umtyholwa wayesela utywala kunye nomfi nabanye abantu kwikhaya apho kwakubanjelwe umsitho. Kwavuka ingxabano emva kokuba uXhege ethathe icuba likaZono ngaphandle kwemvume. Nangona amangqina azama ukungenela aze athomalalise imeko, uZono waphuma endlini. Wamlandela uXhege, waza wamhlaba kabini entanyeni.
Xa uSimani, ongumfi wesibini, ezama ukungenelela, uXhege wabaleka. USimani kunye nelinye ingqina bamlandela ngelixa bezama ukufowunela amapolisa. Bafika kwikhaya likaXhege apho uXhege waphuma ngokukhawuleza wamhlaba uSimani kathathu emqolo. Emva kokuba uSimani ewile, waqhubeka emhlaba de wafa. Ingqina labaleka layokufuna uncedo.
UXhege wabanjwa ngentsasa elandelayo, enxibe impahla enegazi. Walivuma ityala, kodwa wathi wayenxile kakhulu aze angazikhumbuli ezo ziganeko. Noko ke, umtshutshisi wathi le ngxelo ayibonisi ukuzisola ngokwenene, koko yayikukuvuma ityala elinzima.
Umtshutshisi, uThobani Matyeni, wazisa ubungqina obugqibeleleyo phambi kwenkundla, kubandakanywa nemifanekiso, iingxelo zophando lwebhubhane, kunye nengxelo yemeko yemvakalelo yentsapho kaZono, eyenziwe noBusisiwe Matyalana. Le ngxelo ibhaliwe nguTata kaZono, icacisa ubunzima obuvelelwe lusapho, ngakumbi kwinkwenkwe kaZono eneminyaka emithathu, ezakukhula ngaphandle kukayise.
Xa inkundla isenza isigwebo, yaqwalasela ubunzima bezenzo zikaXhege kodwa yathathela ingqalelo ukuba waveza ukuzisola kwakhe kwasekuqaleni. Wagwetywa iminyaka elishumi elinambini (12) entolongweni kwityala ngalinye lokubulala. Esi sigwebo sizaqhutywa ngaxeshanye, okukhokelela kwiminyaka elishumi elinesibhozo (18) iyonke entolongweni.
UMlawuli wezoTshutshiso eMpuma Koloni, uMnumzana Barry Madolo, wamkele esi sigwebo, waza wancoma umsebenzi omhle owenziwe ngamagosa etyala kunye nabaphandi.
“Esi siganeko sisikhumbuzo esibuhlungu sokuba utywala lunokukhokelela kugonyamelo olunobungozi. Ukukhawuleza kwamapolisa, umsebenzi oncomekayo wabatshutshisi, kunye nobuganga bamangqina kubalulekile ekuqinisekiseni ukuba kubuyiselwa ubulungisa. Nangona eli tyala lingeke libuyise ubomi obulahlekileyo, sinethemba lokuba isigwebo sizakuzisa uxolo kwiintsapho ezibuhlungu,” watsho uMnumzana Madolo.
Wagxininisa ukubaluleka kokubambisana koluntu ekulweni ulwaphulo-mthetho olunobundlobongela, kunye nendima ebalulekileyo edlalwa ngamasebe enkundla ekuxhaseni iintsapho zamaxhoba ngexesha lonke lenkqubo.
