I-Video Yezesondo Ye-SAPS: Kuvulwe Uphando Lwangaphakathi eGqeberha

Amapolisa eMpuma Koloni Wavule Uphendlo Lwangaphakathi Emva Kokuvuza Kwe-Video Yezesondo

Amapolisa aseMpuma Koloni aqalise uphando lwangaphakathi emva kokuba kukhase i-video kwi-internet nezi-social media ebonisa amapolisa amabini esenza izinto zesondo kanti anxibe iyunifomu ye-SAPS.

Ngokweengxelo, la mapolisa kukhanyela ukuba asebenza kwisikhululo sase-Algoa Park eGqeberha. Esi siganeko siyingxaki enkulu kwaye siphakanyisile imiba emininzi phakathi esikhululweni nakwicala loluntu jikelele emva kokuba le video iqalise ukujikeleza.

Ipolisa lendidana yendoda kuthiwa li-Colonel, kanti elenkosikazi lona li-Sergeant. Abasemagunyeni ngoku baphanda nezityholo zokuxhashazwa kwamandla omsebenzi (abuse of power) ngenxa yobu budlelwane buphakathi kwalo mphathi nalo gxa wakhe umphantsi kwakhe ngomsebenzi.

Iindaba zithi le video ikholeleka ukuba irekhodhwe kufutshane ne-beachfront yaseGqeberha ngezifingo zenyanga ka-August 2025, emva komsebenzi wamapolisa obubanjwe ebusuku (overnight operation). Kuthiwa aba bobabini babetshone ngaphakathi kwi-motokazi yomsebenzi emise kufutshane nonxweme, basenxibe neeyunifomu zabo.

Omthethelelayo amapolisa aseMpuma Koloni, u-Brigadier Nobuntu Gantana, uqinisekisile ukuba abaphathi be-SAPS bayazi ngale miba kwaye uphando lwangaphakathi sele luqalile. Nokunjalo, amapolisa akakhange akhuphe nkcazelo ithe vetshe okwangoku.

Olu phando luhamba nzulu kunale video ivuzileyo. Kukho izikhalazo ezivela ngaphaphantsi (whistleblowers) ezityhola lo mpathiswa ngokusongela, ucalucalulo (favouritism), ukuxhaphaza igunya lakhe, nokwenza ukuba amapolisa aphile ngoloyiko kulo sikhululo. Abanye abasebenzi kuthiwa bebengakwazi ukuthethela phezulu ngenxa yokoyika ukuzelwa (victimisation).

Ezinye izityholo ezitywatyushwayo ziquka ukuba akhona amapolisa afumana i-special treatment, kanti kukho neamoto zombuso (state vehicles) ebezisetyenziselwa izinto zasese ezingekho mthethweni.

Ngaphezu kwale mfazwe nesi sihlwathi, la mapolisa omabini kusasitsho ukuba basesemsebenzini ngeli xesha uphando lusaqhubekayo. Akukabikho zityholo zolwaphulo-mthetho (criminal charges) zivulwayo okwangoku.

Esi siganeko siphehle ingxoxo ebomvu kwi-intanethi, apho abantu abaninzi baseMzantsi Afrika bezibuza ngesidima, uqeqesho, kunye nendlela yokuziphatha kwamapolisa apha elizweni.

 

Mzansi Ekhaya

Mzansi Ekhaya is a vital online platform on a mission to amplify the Eastern Cape media space. (a MON'T Agency Management) 💯