
👥 ABANTU NEMICIMBI YOLUNTU (UHLAZIYO LUKA-2025)
Â
UKUKHULA KWENANI LABANTU NOMTHAMO WABO
* Inani Lulonke Labantu: Malunga nama-757,000.
* Ireyithi Yokukhula: Imile kwi-1.5% ngonyaka. Nangona ukukhula kwemvelo kunesitala, kukho unyuko lwabantu abafudukela apha (semi-gration)—iingcali ezisuka kwizixeko ezikhulu njengeRhawuti zisiza eMonti bafuna ubomi obungcono nobuzolileyo (“Coastal-gration”).
* Ufuduko olusinge Ezidolophini: Malunga ne-70% yabantu ihleli kwiindawo ezisezidolophini eMonti, eMdantsane, nase-Qonce (King Williams Town).
ISAKHIWO SEMINYAKA (IZIQHAMO ZOLUNTU)
* Ulutsha (0–14 iminyaka): ~24.8%
* Abantu Abasebenzayo (15–64 iminyaka): ~67.4% — Oku kubonisa amandla amakhulu abasebenzi, nangona kuxinezelela iSixeko ukuba sidale imisebenzi yelali kwicandelo lemveliso (manufacturing) nakwi-Green Economy.
* Abadala (65+ iminyaka): ~7.8%
IMINQUPHE YEMIZI NOKUFIKELELA KWIINKONZO
Kwenziwe amanyathelo abonakalayo ekumiseni iindawo zokuhlala ezisesikweni, nangona “izindlu zasemva” (backyard dwellings) zisaxhaphakile ezidolophini.
* Izindlu: ~85.6% bahlala kwizindlu ezisesikweni.
* Umbane: ~94.6% bafumana umbane wokukhanyisa. Uhlaziyo: Unyaka ka-2025 ubone unyuko lwe-12% lofakelo lwe-solar emizini yabantu ngenxa yenkuthazo yeerhafu kamasipala.
* Ukhuseleko Lwamanzi: ~65.7% banamanzi etephu ngaphakathi ezindlwini. IMetro ngoku ityala imali kwiprojekthi yoMlambo iKoonap ukuze kuqinisekiswe ukhuseleko lwamanzi lwexesha elide kwisithuba sika-2025–2030.
📈 IMIBONO YEZOQOQOSHO NEZENTLALO
UQOQOSHO LWA- “MISSING MIDDLE”
Inxalenye ekhulayo yabantu base-BCM (malunga ne-22%) ngoku iwela phakathi kwabo bafumana umvuzo ophakathi nophakamileyo, nto leyo eqhuba imfuno yophuhliso lweevenkile ezintsha kwiindawo ezifana neWestbury neCrossways.
IMFUNDO NOKUFUNDA
* Ireyithi Yokufunda nokubhala: Ibalelwa kwi-88%.
* Inani Labafundi: NgeeYunivesithi zaseFort Hare, WSU, neekholeji zeTVET ezahlukeneyo, iBCM inomthamo wabafundi abangaphezulu kwama-35,000 ngonyaka, nto leyo eyonyusa kakhulu imarike yezindlu eziqashisayo noqoqosho lwasebusuku.
AMACANDELO EMISEREBENZI (2025)
Ubume boluntu luphenjelelwa kakhulu ziintsika ezintathu zengqesho:
* Uveliso (Manufacturing): Luqhutywa yi-ELIDZ (East London Industrial Development Zone) necandelo leemoto (Mercedes-Benz South Africa).
* Iinkonzo ZikaRhulumente: Njengekomkhulu lozakuzo leMpuma Koloni (iBhisho neQonce), inxalenye enkulu yabasebenzi iqeshwe licandelo likarhulumente.
* Ezolimo Nokulungiswa Kwayo: Licandelo elikhulayo kulwabiwo-mali luka-2025, elijolise ekuthunyelweni kwamanye amazwe kweenanabhure (pineapple) namantongomane emacadamia.
> Isishwankathelo: “Idemografi ye-BCM ka-2025 ibonisa isixeko esitshintshayo—silungelelanisa uninzi lolutsha olusebenzayo kunye nemfuno ekhulayo yeziseko ezingundoqo ezichubekileyo namandla ombane azinzileyo.”
