
USergeant wePolisa Ubulewe Ngenkohlakalo eNgcobo.
IPhondo leMpuma Koloni Lizilela Itshantliziyo IoMcuphi Ngelixa Izikhalo Zobulungisa Sisanda
Engcobo, eMpuma Koloni – 21 kweyoMnga 2025
Iphondo leMpuma Koloni lisezinkitshane kwaye liyazilela emva kokubulawa koMcuphi uSergeant Luxolo Ndaba, igosa elihloniphekileyo leNkonzo yamaPolisa aseMzantsi Afrika (SAPS). Ukufa kwakhe kuvuse umsindo kwisizwe jikelele kwaye kuhlaziye izikhalo zokuba kukhuselwe ngakumbi amapolisa.
UMcuphi uSergeant Ndaba, oneminyaka engama-42 ubudala, afunyanwa eswelekile kufutshane nesithuthi sakhe kwindawo yaseMdeni, eNgcobo. Ngexesha lesi siganeko, wayengekho emsebenzini. Ukushiya kwakhe emhlabeni kushiye usapho lwakhe, oogxa bakhe, kunye noluntu lonke ludakumbile, nto leyo eqwalaselisa iingozi ezikhulayo ezijongene namapolisa nokuba akangekho emsebenzini ngokusemthethweni.
Amapolisa sele eqinisekisile ukubanjwa kwabarhanelwa abathathu nxamnye nesi siganeko. Oku kubanjwa ngokukhawuleza kwamkelwe ngezandla zombini luluntu kunye nosapho lakwaNdaba, oluye lwabiza ukuba inkqubo yobulungisa ithathe amanyathelo aqatha ukuqinisekisa ukuba ubulungisa buyenzeka kwaye lufumane nentuthuzelo.
Amalungu osapho achaze uNdaba njengegosa elizinikeleyo, utata onothando, kwaye nendoda eyayizimisele kakhulu ukukhonza nokukhusela uluntu lwayo. Ukufa kwakhe akuphelelanga nje ekuhlutheni usapho intsika yalo, kodwa kushiye isikhewu esikhulu kakhulu kumapolisa asekuhlaleni.
Le ntlekele iphinde yatsalela ingqalelo ekwandeni kohlaselo lwamapolisa eMzantsi Afrika, ngakumbi kwiindawo zasemaphandleni njengeenxalenye zeMpuma Koloni. Ngokutsho kwamanani akutshanje, inani elikhulu lamapolisa alahlekelwa bubomi bawo minyaka le, nto leyo ephakamisa inkxalabo malunga nemilinganiselo yokhuseleko, izixhobo, kunye neenkqubo zenkxaso kwabo baphakanyiswe ukuba bagcine umthetho.
Iinkokheli zoluntu, amaqela oluntu, kunye namanye amapolisa bavakalise umanyano kunye nosapho lakwaNdaba, bebongoza abasemagunyeni ukuba baveze ukhuseleko lwamapolisa njengento ephambili. Abaninzi baphinde bafuna izigwebo eziqatha kulwaphulo-mthetho olwenziwa kumapolisa, besithi izohlwayo ezinzima ziyimfuneko ukunqanda obu nogada-mbane bobundlobongela.
Njengoko isizini yeholide isondela—ixesha elidla ngokunxulunyaniswa nokwanda kolwaphulo-mthetho neengozi zeendlela—ukufa kukaNdaba kusebenza njengesikhumbuzo esibuhlungu seengozi ezijongene nabo bafungileyo ukukhusela uluntu mihla le. Iinkonzo zesikhumbuzo kunye nemiyalezo yovelwano isaqhubeka nokuthululeka, njengoko abantu baseMzantsi Afrika abaninzi behlonipha inkonzo nendlela azincama ngayo.
Abarhanelwa kulindeleke ukuba bavele enkundleni mvanje, ngelixa isizwe sijonge kufutshane, sinethemba lokuba ubulungisa buya kwenzeka kwaye amanyathelo anentsingiselo aya kuthathwa ukuthintela iintlekele ezifanayo kwixesha elizayo.
