
Umdlalo we-ANC: Idabi likaMabuyane neBhanti likaMbalula.
Intliziyo ye-ANC Eyahluleleneyo: Phakathi Kwamatyala kaMabuyane noBudlelwane bukaMbalula
KUGOMPO CITY – Njengoko kuthula uthuli ngaphandle kweNkundla kaMantyi yakuGompo namhlanje, ngomhla we-16 kuTshazimpuzi 2026, imeko yezopolitiko eMzantsi Afrika izifumana ikwiqhina eliphakathi kwemfazwe yasemthethweni nenkumbulo yobudlelwane bakudala.
I-ANC eMpuma Koloni ikhuphe isitatimenti esiqatha kule mva kwemini, isamkela ngokusesikweni ityala lonyeliso (defamation) elivulwe nguSihlalo wePhondo u-Oscar Mabuyane ngokuchasene nenkokheli ye-EFF, u-Julius Malema. Umbutho awugqabhanga ngetshoba, uphethe ngokuba iintetho zikaMalema “luluhlu lweemfazwe olucwangcisiweyo” kwaye bawuchaze umbutho wakhe “njengentshukumo yehlelo” (cult) eqhutywa “kukunxunxuthelwa ziivoti.”
Imfazwe yoMthetho: Mabuyane vs Malema
Ungquzulwano lusekelwe kwihlazo le-Yunivesithi yaseFort Hare (UFH) kunye neenkqubo zasemthethweni eziqhubekayo ezenze ukuba uMalema abonakale rhoqo kwiinkundla zaseMpuma Koloni. UMabuyane, oye wajongana neenzame zokugocagocwa malunga neziqinisekiso zakhe zemfundo kunye nalo mbandela we-UFH, kubonakala ngathi ufikelele esiphelweni somonde wakhe.
Ubunkokheli be-ANC ephondweni buthe:
> “UJulius uzimisele ukusebenzisa unyeliso nolwimi olugwenxa ukuhlasela uMalinge uMabuyane, esazi kakuhle ukuba umbandela we-UFH usesezandleni zenkundla (sub-judice).“
>
Umdlalo weeMbono eziPhikisanayo
Nantso ke, kubabukeli abaninzi, le “mfazwe” isesikweni ihleli kakubi ecaleni kwamazwi asanda kwabelwana ngawo nguNobhala Jikelele we-ANC u-Fikile Mbalula. Ngelixa isebe lephondo licela ukuba kuthathwe amanyathelo omthetho, imbono kaMbalula yona izisa umoya owahluke kakhulu ngokwemvakalelo.
Kumazwi angene nzulu kwisizukulwana “seNkululeko ngexesha lethu” (Freedom in Our Lifetime), uMbalula ukhe wathetha “ngendlela enobuqhophololo” yena noMalema abayihambayo ngexesha labo kwi-ANC Youth League. Ngokubiza uMalema ngokuba “ngubhuti” wakhe nokuwalumkisa “amazukulwana ocalucalulo” (grandchildren of apartheid) ngokuhlasela isizukulwana sabo, uMbalula ubonakalise ubudlelwane obunzulu obungakwaziyo ukucinywa yipolitiki yanamhlanje.
FUNDA NALAPHA >>> I-EFF ibambise uRamaphosa ngophando lweFort Hare
Indlu Eyahluleleneyo?
Lo “mdlalo” uwubonayo ubonakalisa inyani yombutho ozamazama ukufumana isazisi sawo:
* I-ANC yamaZiko (Institutional ANC): Emelwe nguMabuyane, ejonge ukukhusela umfanekiso wombutho ngeenkundla nokunqanda ukukhula kwe-EFF ezivotini.
* I-ANC yeziMvakalelo (Emotional ANC): Emelwe ziintetho zikaMbalula, ekhumbula uMalema “nonyana” wombutho—inkokheli eyayikhe yabonwa njengendlalifa phambi kokugxothwa kwayo ngo-2012.
Isiphelo
Njengoko isigwebo sikaMalema kwityala lompu silindelwe, nanjengoko ityala lonyeliso likaMabuyane liqalisa uhambo lwalo kwiinkqubo zomthetho, i-ANC izifumana ikwimeko engaqhelekanga. Ngaxeshanye izama ukumval’ umlomo uMalema ngeenkundla, kanti kwelinye icala abanye kwiinkokheli zayo eziphezulu banxunguphele “kukuhlaselwa” kwalo mntu kanye bamlwayo.
EMpuma Koloni, umyalezo ucacile: imfazwe iqalile. Kodwa kwiiphafa zaseLuthuli House, izipha zezolo zeYouth League zisaqhuba ukwenza “uphulo lwesizukulwana” (generational mission) lube ngumbandela ontsonthileyo nozele ziimpikiswano.
