Intlupheko eMqanduli: Inkwenkwana, 8, Idubule Yabulala Umzala Wayo, 7, Ngompu Kayise

NguMancane | 03 October 2025

 

MQANDULI. | Le ngxelo yentlungu ibhekiselele kwisiganeko esibuhlungu sokuqhawuka kobomi bomntwana oneminyaka esi-7 ubudala eMqanduli, eMpuma Koloni, ngoLwesine, umhla we-2 kuOkthobha. Umntwana oneminyaka esi-8 ubudala, ongumzala wakhe, kuthiwa umdubule ngompu onelayisensi kayise. Le tragedy yenzeke kwindawo yaseNothintwa, yaye ibangele intlungu enkulu, inyathelo lomthetho, kwakunye nezibongozo zokuba kuqiniswe ukhuseleko lwemipu.

Isiganeko Esibuhlungu 💔

Ngo-12:45 p.m. kwi-Ngcwanguba Administrative Area, umfana oneminyaka esi-8 ubudala kuthiwa ufikelele kumhlobo welayisensi yotata wakhe, oneminyaka engama-48. Kuthiwa umalathise kumzala wakhe, kwaza kwahamba imbumbulu enye, eyabulala umntwana ngoko nangoko. Amapolisa athi athabathe lo mpu, yaye iinkonzo zongxamiseko zasilela ukumsindisa lo mfana umncinci.

Amanyathelo Omthetho ⚖️

Malunga Nomntwana 🧒

Kuvulwe icala lokubulala, kodwa phantsi komthetho waseMzantsi Afrika, abantwana abangaphantsi kwe-10 ubudala ngokubanzi abathweswa tyala lolwaphulo-mthetho. Kulindeleke ukuba icala lakhe litshintshelwe kwiinkqubo zobulungisa babantwana, kugxininiswe kwiingcebiso nokubuyiselwa esiqhelweni. Okwangoku ungaphantsi kolawulo lwabasebenzi bezentlalo (social workers).

Malunga Noyise 👨

Uyise lo ubhekene netyala lokungakhathali ngenxa yokusilela ukuwukhusela umhlobo wakhe. Ubotshelelwe, wakhululwa ngesilumkiso, waza wafika phambi kweNkundla kaMantyi yaseMqanduli ngo-Okthobha 3. Eli tyala limele i-postponement ukuze kuqhubeke uphando kunye nesicelo sebheyile.

Izinto Ezibalulekileyo Eziphakanyisiweyo 🚨

* Ubutyala Bomntwana: Iingcali zigxininisa ukuba umntwana oneminyaka esi-8 ubudala akakwazi ukucinga ngokubulala ngenjongo, yaye kufuneka kuqwalaselwe ngakumbi iindlela zokubuyisela esiqhelweni.

* Ukhuseleko Lwemipu: Uphando olwenziwe kwasekuqaleni luphakamisa ukuba lo mpu ubungatshixwanga ngokufanelekileyo, okubangela imibuzo malunga nokuthotyelwa koMthetho we-Firearms Control Act (2000).

* Inkxaso Yengqondo Nezengqondo: Abasebenzi bezentlalo bayihlola impilo yengqondo yomntwana kunye nemeko yentsapho. Ukunqongophala kwezixhobo kwiindawo ezisemaphandleni kuyazenza nzima iingcebiso zexesha elide.

Imeko Ebanzi 🌍

uMzantsi Afrika ujamelane neengozi ezifanayo. Kwangoko ngo-2025, umntwana oneminyaka emi-5 ubudala eRhawutini wafa emva kokuba omnye umntakwabo efumene umhlobo emotweni. I-SAPS yabika ukuba malunga ne-40 yabantwana bafa ngenxa yezixhobo zokulwa ngo-2024, yaye amaphondo asemaphandleni njengeMpuma Koloni asengozini kakhulu.

Imibuzo Engaphendulwanga 🤔

* Ngaba ukudubula kwenzeke ngengozi okanye ngenjongo?

* Lo mpu ubugcinwe njani?

* Kuya kubakho nayiphi na impembelelo yentsapho kunye nokunye ukufikelela kwizixhobo zokulwa kulo mntwana?

* Ziya kuba ziziphi izohlwayo (ukuba zikho) zikayise?

Isimo Sangoku 📌

Uluntu lwaseNothintwa lusekwindumalo. Umfana oneminyaka esi-8 ubudala ufumana iinkonzo zentlalo ngelixa uyise elinde ukuvela kwakhe enkundleni. Kulindeleke ukuba iingxelo zokuchonga imeko zicacise ngakumbi ngalo mbandela. Eli tyala likhumbuza ngesidingo esingxamisekileyo sokugcinwa ngendlela efanelekileyo kwezixhobo zokulwa nokwazisa ngokhuseleko lwabantwana.

 

Mzansi Ekhaya

Mzansi Ekhaya is a vital online platform on a mission to amplify the Eastern Cape media space. (a MON'T Agency Management) 💯