
IMonti iyakuba yiKuGompo City
iMonti Izokubizwa ngokuba yiKuGompo City Njengoko uRhulumente Eqhubeka NoTshintsho Lwamagama
East London isendleleni eya ekwamkeleni ngokusesikweni igama elithi KuGompo City, kulandela ulwamkelo loMphathiswa weZemidlalo, uBugcisa nokuGcina iNkcubeko, uGayton McKenzie, njengenxalenye yenkqubo ephaya yesizwe yokutshintshwa kwamagama.
Esi sigqibo siyinxalenye yeenguqu ezingama-21 zamagama eendawo ezivunyiweyo uMzantsi Afrika uphela, emva kokuba kuye kwakho uthethwano noluntu kwiindawo ezahlukeneyo. Kulindeleke ukuba la magama aqale ukusebenza ngokusemthethweni xa sele epapashwe kwigazethi yaseburhulumenteni kwiiveki ezizayo.
USihlalo weBhunga laMagama eeNdawo loMzantsi Afrika (SAGNC), uJohnny Mohlala, uqinisekisile ukuba le nkqubo isondele ekupheleni, egxininisa ukuba izichaso zinokuqwalaselwa kuphela xa inkqubo yokupapasha kwigazethi sele iqalile.
“Le nkqubo ilandela umthetho. Ide yapapashwa la magama kwigazethi, izichaso zithathwa njengezingekafiki ngexesha,” utshilo uMohlala.
EMpuma Koloni, idolophu neendawo eziliqela zichaphazelekile, apho utshintsho lweMonti ukuya kwiKuGompo City lulo olutsale amehlo kakhulu. Olunye utshintsho oluvunyiweyo luquka iGraaff-Reinet eza kubizwa ngokuba yiRobert Sobukwe Town, ne-Aberdeen eza kuba yiXamdeboo, phakathi kwezinye.
Ngokutsho kwamagosa, igama elithi KuGompo linentsingiselo yembali kule ndawo. Izindululo zangaphambili zaziquka amagama afana neMonti, kodwa kwabakho iingxaki ngenxa yokuba iKuGompo sele ikhona njengelokishi. Isisombululo sokugqibela ibikukusebenzisa iKuGompo City kule dolophu inkulu (metro), ngelixa kukho izindululo zokuthiya ngokutsha loo lokishi kukhunjulwa uvulindlela wombutho wabasebenzi, uClements Kadalie.
Nangona urhulumente egxininise ekubuyiselweni kwenkcubeko nasekuvunyweni kwembali, esi sibhengezo siphembelele iingxoxo phakathi kwabahlali nabanini bamashishini. Abanye bakwamkele oku njengento ekudala ilindelekile, kanti abanye bakhathazekile ngeendleko ezinxulumene nokutshintshwa kophawu lwedolophu, amaxwebhu neebhodi zeendlela.
Ukususela ngo-1994, uMzantsi Afrika usetshintshe amagama eendawo angaphezulu kwe-1,500, apho iMpuma Koloni neKwaZulu-Natal zikhokelayo kolu luhlu. Urhulumente uthi le nkqubo iqala kwinqanaba lasekuhlaleni kwaye iquka uthethwano noluntu ngaphambi kokuba uMphathiswa anikeze ulwamkelo lokugqibela.
Njengoko iMonti izilungiselela olu tshintsho lunokwenzeka, uluvo lukawonke-wonke luhlukene kubini, nto leyo ibonakalisa iingxoxo ezisenzeka kwilizwe lonke malunga nelifa lemveli, ubunini neziphumo kwezoqoqosho.
