I-Eastern Cape Ivala Izikolo Eziyi-123 Njengoko Inani Labafundi Liqhubeka Nokuncipha

By Lilitha Mdakana 

ISebe leMfundo eMpuma Koloni livume ukuvalwa kwezikolo eziyi-123 njengenxalenye yenkqubo yokuhlengahlengiswa kwezikolo, ngoxa ezinye izikolo eziyi-300 kulindeleke ukuba ziqwalaselwe kwinqanaba elilandelayo.

Eli nyathelo lilandela ukwehla okuqhubekayo kwenani labafundi ababhalisileyo kwiphondo liphela. Amagosa athi uninzi lwezi zikolo lunabafundi abangaphantsi kwe-135, nto leyo eyenza kube nzima ukuzigcina zisebenza ngenxa yeendleko eziphezulu. Isebe lithi abafundi abachaphazelekayo baza kufuduselwa kwezinye izikolo ezikufutshane ezinezixhobo neziseko zophuhliso ezingcono.

Kuqikelelwa ukuba iMpuma Koloni iza kuba nabafundi abamalunga ne-1.74 lezigidi ngo-2026, nto leyo ethetha ukwehla ngabafundi abamalunga nama-40,000 xa kuthelekiswa nonyaka ka-2025. Amagosa athi oku kuncipha kuchaphazela inkxaso-mali, ukwabiwa kootitshala, kunye nocwangciso lweziseko zophuhliso.

Nangona isebe lisithi olu hlengahlengiso luza kuphucula umgangatho wemfundo, eli nyathelo livuse inkxalabo kwiindawo zasemaphandleni. Abazali nabanye abachaphazelekayo banexhala lokuba abafundi baza kunyanzeliswa ukuhamba imigama emide ukuya ezikolweni, nto leyo enokunyusa uxinzelelo kwiinkonzo zothutho lwabafundi.

ISebe leMfundo lithi akukho mfundi uza kushiywa ngaphandle kwemfundo, yaye iingxoxo noluntu oluchaphazelekayo ziya kuqhubeka njengoko inkqubo iqhubela phambili.